မွနျမာပွညျကို ရောကျခဲ့ဖူးတဲ့ အီသီယိုးပီးယားဘုရငျ

ဆရာတငျနိုငျတိုး၏စာစုကို ဗဟုသုတကွယျစငျဂရုမှ ပွနျလညျဝမြှေပါသညျ။

တစျခြိနျက မွနျမာပွညျကို အီသီယိုးပီးယားနှငျ့ နှိုငျးယှဉျပွောဆိုခဲ့ကွဖူးသညျ။ သူငယျခငြျး အမြားအပွား ငှကွေေးအဆငျမပွဖွေစျသူ၊ ကွှေးထူသူကို အီသီယိုးပီးယားဟု ပွောဆိုခိုငျးနှိုငျးခဲ့ကွသညျ။ အာဖရိကတိုကျ အရှေ့မွောကျဘကျစှနျးရှိ အီသီယိုးပီးယား ကဲ့သို့ပငျ နယျနိမိတျခငြျး ထိစပျနသေော ယူဂန်ဓာနိုငျငံကိုလညျး လူသိမြားကွသညျ။ ပို၍ထူးခွားသညျကား ယူဂန်ဓာနိုငျငံ၏ အကွီးအကဲ ဖွစျခဲ့သူ အာမငျသညျ မွနျမာပွညျအလယျပိုငျး မိတ်ထီလာတှငျ စစျမဖွစျမီက ဗွိတိသြှ စစျတပျ တစျတပျ၌ ထမငျးခကြျအဖွစျ နသှေားခဲ့ခွငျးပငျ ဖွစျသညျ။

ယူဂန်ဓာနညျးတူ အီသီယိုးပီးယားကိုလညျး မွနျမာတို့ ရငျးနှီးကြှမျးဝငျကွသညျ။ ပါလီမနျခတျေက အီသီယိုးပီးယားဘုရငျ ဟလေီ ဆကျလကျဆီ (Haile Selassie) ရနျကုနျမွို့သို့ အလညျအပတျ ရောကျရှိလာခဲ့ဖူးသညျ။ နှစျနိုငျငံ ခစြျကွညျရငျးနှီးမှုအတှကျ မွနျမာနိုငျငံတောျ အစိုးရ၏ ဖိတျကွားခကြျအရ ရောကျရှိလာခဲ့သညျ။ အီသီယိုးပီးယား အကွောငျးကို မှတျတမျးမှတျရာ စုံလငျစှာ တှေ့ရှိရပါသညျ။

အီသီယိုးပီးယား ဘုရငျနှငျ့ အဖှဲ့သညျ ၂၉ နိုဝငျဘာ ၁၉၅၆ နေ့လညျ ၂ နာရီ ၅၀ မိနစျတှငျ အဲယားအိန်ဒိယ အငျတာနရှေငျနယျ အထူးလယောဉျဖွငျ့ မငျ်ဂလာဒုံ လဆေိပျသို့ ဆိုကျရောကျလာခဲ့သညျ။ နိုငျငံတောျ သမ်မတကွီး ဒေါကျတာဘဦး၊ ဝနျကွီးခြုပျ ဦးဗဆှနှေငျ့ ဝနျကွီးမြား၊ နိုငျငံခွား သံတမနျမြားက လဆေိပျမှ သှားရောကျကွိုဆိုခဲ့ကွသညျ။ အငျးစိနျခရိုငျ ဖဆပလမှ အမြိုးသားသီခငြျးကို သီဆိုကာ ကွိုဆိုခဲ့ကွသညျ။ မငျ်ဂလာဒုံ လဆေိပျသို့ ဆငျးသကျစဉျ ဗမာ့တပျမတောျမှ ဂကြျတိုကျလယောဉျ ၁၁ စငျးက ခွံရံလိုကျပါခဲ့ကွောငျး ဆိုပါသညျ။ အီသီယိုးပီးယား ဘုရငျ၏ ခရီးစဉျက ခမျးနားထညျဝါလှသညျ။ လဆေိပျမှ အမွောကျ ၂ ခကြျ ပစျဖောကျကွိုဆိုခဲ့ကွောငျး သိရှိရသညျ။

၂ နာရီ မိနစျ ၅၀ တှငျ မငျ်ဂလာဒုံ လဆေိပျသို့ ဆိုကျရောကျစဉျ မုချဦးစငျမွငျ့၌ မွနျမာအမြိုးသမီး တစျဦးက ပနျးစညျး ဆကျသခဲ့သညျ။ ညနေ ၅ နာရီ ၃၀ မိနစျတှငျ မွို့တှငျးသို့ ဝငျရောကျစဉျ မွို့သူမွို့သားမြားက ကွိုဆိုခဲ့ကွသညျ။ ယငျးနောကျ မွို့တောျခနျးမတှငျ မွို့တောျဝနျက ဧညျ့ခံခဲ့သညျ။ ဝနျကွီးခြုပျ ဦးဗဆှေ နှငျ့အတူ ကိုယျရံတောျတပျ ခွံရံလကြျ ရောကျရှိလာစဉျ မွို့တောျဝနျ ဦးမောငျမောငျ၊ မွူနီစီပယျမငျးကွီး ဦးထှနျးအုံတို့က ကွိုဆိုခဲ့ကွသညျ။

မွို့တောျဝနျ ဦးမောငျမောငျက သွဘာစာကို ဖတျကွားပွီးနောကျ ငှကွေုတျတှငျ ထညျ့သှငျးကာ အီသီယိုးပီးယား ဘုရငျမငျးမွတျအား ပေးအပျခဲ့သညျ။ အီသီယိုးပီးယား ဘုရငျကလညျး မွနျမာနိုငျငံသို့ လာရောကျရသညျ့အတှကျ အထူးပငျ ဝမျးမွောကျမိပါကွောငျး၊ မွနျမာနှငျ့ အီသီယိုးပီးယား နိုငျငံတို့သညျ အခွအေနခေငြျး တူညီကွသဖွငျ့ ယခုသို့ လာရောကျရသညျ့အတှကျ နှစျပွညျထောငျ ခစြျကွညျရငျးနှီးမှု ဆကျလကျ တိုးပှားလိမျ့မညျဖွစျကွောငျး ပွောကွားခဲ့သညျ။

ထို့နောကျ အီသီယိုးပီးယားဘုရငျက ရနျကုနျမွို့တောျဝနျ ဦးမောငျမောငျအား လှံတံ နှစျခြောငျး၊ ရှှဒေိုငျး တစျခုနှငျ့ ကောျဇော တစျခပြျကို လကျဆောငျအဖွစျ ပေးအပျခဲ့ပါသညျ။ ယငျးအခမျးအနားသို့ ဝနျကွီးခြုပျ၊ ဒုဝနျကွီးခြုပျ၊ ကနြျးမာရေးဝနျကွီး ဒေါကျတာစိနျဘနျးနှငျ့ ဇနီးတို့အပွငျ နိုငျငံခွား သံတမနျမြားလညျး စုံလငျစှာ တကျရောကျခဲ့ကွသညျ။ ပထမဆုံးအကွိမျ ရနျကုနျမွို့သို့ လာရောကျသော အီသီယိုးပီးယား ဘုရငျဖွစျသဖွငျ့ ဧညျ့ဝတျကြပှေနျစှာ ဧညျ့ခံခဲ့ကွသညျ။

ညပိုငျးတှငျ ကမ်ဘောဇဟိုတယျ၌ အီသီယိုးပီးယား ဘုရငျနှငျ့ အဖှဲ့ကို ညစာစားပှဲဖွငျ့ တညျခငျးဧညျ့ခံပါသညျ။ ဒီဇငျဘာလ ၁ ရကျနေ့တှငျ အီသီယိုးပီးယား ဘုရငျနှငျ့ အဖှဲ့အား ကမ်ဘာအေးရှိ ဆဋ်ဌမ သငျ်ဂါယနာတငျ လိုဏျဂူတောျသို့ လိုကျလံပို့ဆောငျခဲ့သညျ။ ထို့နောကျ ရနျကုနျတက်ကသိုလျသို့ သှားရောကျလှညျ့လညျ ကွညျ့ရှုခဲ့သညျ။ အီသီယိုးပီးယားဘုရငျ ဟလေီဆကျလကျဆီကား ရနျကုနျတက်ကသိုလျရောကျ ပွညျပအကွီးအကဲမြားအနကျ အာဖရိကမှ တစျပါးတညျးသော ဘုရငျဖွစျသညျ။

ဧညျ့သညျတောျ ဘုရငျမငျးမွတျနှငျ့ အဖှဲ့သညျ နေ့လညျ တစျနာရီတှငျ မငျ်ဂလာဒုံ လဆေိပျသို့ ရောကျရှိကာ ပွနျလညျထှကျခှာရနျ ပွငျဆငျကွသညျ။ သို့သောျ လယောဉျဘီးပေါကျသဖွငျ့ ညနေ ၄ နာရီ ၄၀ မိနစျတှငျမှ ထှကျခှာဖွစျခဲ့ကွသညျ။

ဆရာတငျနိုငျတိုး၏စာစု
ဗဟုသုတကွယျစငျ

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *